به گزارش عدلنامه، محسن محبی در نشست رونمایی از کتاب توسعه(گزارش صفر ۱۴۰۰) عصر (دوشنبه ۱۰ مرداد ماه) که در خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد با عنوان «نگاه به توسط از منظر حقوق بین الملل» گفت: یک پرسش بسیار مهم به نظر من در این بحث این است که آیا توسعه واقعا یک امر داخلی است یا ابعاد خارجی و بین المللی هم دارد؟ فراتر از بحث های مربوط به جهانی شدن و ارتباطات بین المللی، به نظر من کمی عمیق تر است. یکی از بن مایه های اصلی مشکلات در کشور ما ساختار قدرت است و تا زمانی که این حل نشود، بحث های ثانوی مثل توسعه همچنان تخته بند آن پارادایم مفهومی است که ما از ساختار قدرت داریم.
نماینده پیشین ایران در دادگاه لاهه با اشاره به اینکه مشروطه هم نتوانست این گره قدرت را حل کند، افزود: ما مشکل «قرارداد اجتماعی» داریم. قرارداد اجتماعی اساس نظریه سیاسی مدرن در دنیا است و به قرن هجدهم بر می گردد ولی در برخی از کشورها از جمله کشور ما هنوز مفهوم قرداد اجتماعی فهم نشده؛ با اجرا شدن آن که خیلی فاصله داریم. ما نیاز به یک قرارداد اجتماعی افقی بین آحاد مردم نیاز داریم؛ ما هویت خودمان را بیشتر در تفرد دنبال می کنیم تا امر اجتماعی. قبل از اینکه به توسعه برسیم باید اینها در چهارچوب حقوق اساسی حل شود.
وی با اشاره به اینکه وظیفه حقوق بین الملل تنظیم روابط دولت ها در عرصه بین المللی است، تصریح کرد: من جزو کسانی هستم که معتقدم حقوق بین الملل، با همه مشکلات و کمبودها، یکی از بزرگترین دستاوردهای بشر است. تا قبل از ۱۹۱۹ هر دولتی که ارتش بیشتری داشت به آسانی می توانست کشور دیگر را بگیرد و به کسی هم پاسخگو نباشد ولی امروزه توسل به جنگ در حقوق بین الملل ممنوع است. یکی از مشکلات حقوق بین الملل ضعف ضمانت اجرا است ولی به نظر من تا همین جا خدمات بسیار بزرگی کرده است.
این استاد حقوق بین الملل ادامه داد: همین شورای امنیت با همه کارنامه قابل انتقاد و استانداردهای دوگانه، صدام حسین در عراق و قذافی در لیبی را پایین آورد و مسلمانان کوزوو را نجات داد. همین حقوق بین الملل نتوانسته جلوی جنگ روسیه علیه اوکراین بایستد؛ ابزاری ندارد. ابزارش این است که برای تشکیل یک ارتش بین المللی توافق کنیم؛ چه کسی می خواهد آن ارتش را کنترل کند؟! الآن ۱۹۳ کشور در جهان هستند و نیروهای آنها همدیگر را خنثی می کند ولی یک دولت مقتدر و بزرگ آن بالا بگذارید، چه کسی می خواهد او را کنترل کند؟! همین حقوق بین الملل الآن دارد روسیه را در دیوان کیفری بین المللی تعقیب می کند.
وی اظهار داشت: این از عجایب است که از حقوق بین الملل انتظار داریم مشکلات را حل ولی سازوکار آن را قبول نداریم. یک وقتی مسئولین عالی رتبه کشور می گفتند سازمان ملل را به تهران بیاورید و ما پول آن را می دهیم؛ چرا به ما حق وتو نمی دهید؟ دنیا هنوز بر مدار آرایش سیاسی بعد از جنگ جهانی دوم است و آن نظام مرزی اگر بر هم بخورد خیلی چیزهای دیگر هم پشت سر آن خواهد آمد./جماران
