دیوان عدالت اداری: مردم پیش از تصویب مقررات، فرصت اظهارنظر پیدا می‌کنند
دیوان عدالت اداری: مردم پیش از تصویب مقررات، فرصت اظهارنظر پیدا می‌کنند
عدلنامه: دیوان عدالت اداری دستور داد دستگاه‌های اجرایی پیش از تصویب نهایی مقررات، پیش‌نویس آن‌ها را در پایگاه اطلاع‌رسانی منتشر کرده و نظرات تشکل‌های اقتصادی و عموم مردم را دریافت کنند. این اقدام بر اساس ماده ۳ قانون بهبود مستمر محیط کسب‌وکار الزامی است و عدم رعایت آن می‌تواند منجر به ابطال مقررات شود. هدف این رویکرد افزایش شفافیت، بهره‌گیری از نظرات کارشناسی و پیشگیری از تضییع حقوق اشخاص است.

در راستای تقویت مشارکت مردم در فرایند تصمیم‌گیری و مقررات‌گذاری و پیشگیری از تصویب مقرراتی که ممکن است حقوق اشخاص را تحت تأثیر قرار دهد، دیوان عدالت اداری در بخشنامه‌ای خطاب به کلیه دستگاه‌های اجرایی، بر ضرورت انتشار پیش‌نویس مقررات و دریافت نظرات و پیشنهاد‌های ذی‌نفعان پیش از تصویب نهایی تأکید کرده است.

اهمیت این الزام قانونی در رأی هیئت عمومی دیوان عدالت اداری نیز مورد تأکید قرار گرفته است. در یکی از آرای هیئت عمومی، به دلیل رعایت نشدن تشریفات مقرر در ماده ۳ قانون یادشده و ارائه نشدن دفاعیات موجه از سوی دستگاه مربوط، نامه صادر شده خارج از حدود اختیار تشخیص داده و ابطال شده است. هیئت عمومی همچنین تصریح کرده است که این رأی مطابق ماده ۹۳ قانون دیوان عدالت اداری، در رسیدگی و تصمیم‌گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است.

بر اساس بخشنامه ابلاغی، پیش‌نویس مقررات مراجع مشمول، در پایگاه اطلاع‌رسانی معاونت مربوط منتشر می‌شود تا تشکل‌های اقتصادی و عموم مردم فرصت داشته باشند دیدگاه‌ها، پیشنهاد‌ها و ملاحظات خود را درباره مقررات پیشنهادی اعلام کنند.

اجرای این رویکرد علاوه بر افزایش شفافیت در تصمیم‌گیری‌های اجرایی، زمینه بهره‌گیری از نظرات کارشناسی و تجربیات ذی‌نفعان را فراهم می‌کند و می‌تواند از تصویب مقرراتی که به دلیل رعایت نشدن الزامات قانونی در معرض ابطال قرار می‌گیرند، پیشگیری کند.

مشارکت مردم در فرایند تدوین مقررات، تنها فرصتی برای بیان دیدگاه‌ها نیست؛ بلکه سازوکاری برای پیشگیری از تضییع حقوق، ارتقای کیفیت تصمیمات اداری و تقویت قانون‌مداری در دستگاه‌های اجرایی است./ ایلنا