رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه از تکمیل فرآیند هوشمندسازی خدمات قضایی تا پایان تابستان ۱۴۰۵ خبر داد و گفت: همه خدمات قضایی تا پایان تابستان ۱۴۰۵ غیرحضوری ارائه میشود.
همزمان با آخرین روز هفته قوه قضاییه، هفدهمین تور نظارتی قوه قضاییه روز هفتم تیرماه ۱۴۰۵ در مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه برگزار شد. در این برنامه، خبرنگاران و اصحاب رسانه با حضور در بخشهای مختلف این مرکز، از نزدیک در جریان روند هوشمندسازی خدمات و فرآیندهای قضایی، سامانههای نوین الکترونیکی و نقش دادهها و هوش مصنوعی در تصمیمسازیها و ارائه خدمات قضایی قرار گرفتند.در حاشیه این بازدید، محمد کاظمیفرد، رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه، با تشریح آخرین دستاوردهای تحول دیجیتال در دستگاه قضا، اعلام کرد که اکنون ۹۷ درصد ابلاغهای قضایی بهصورت الکترونیکی انجام میشود. وی با اشاره به افزایش استفاده مردم از خدمات غیرحضوری افزود: در حال حاضر ۴۰ درصد از درخواستهای ثبتشده در درگاه خدمات الکترونیک قوه قضاییه بهصورت کاملاً غیرحضوری انجام میشود؛ موضوعی که نقش مهمی در کاهش مراجعات حضوری و تسهیل دسترسی شهروندان به خدمات قضایی داشته است.رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه با اشاره به روند صدور گواهی عدم سوءپیشینه اظهار کرد: این گواهی اکنون با میانگین زمان ۱۸ ساعت در سراسر کشور صادر میشود و ۷۰ درصد درخواستهای آن نیز بهصورت غیرحضوری به ثبت میرسد.کاظمیفرد همچنین از برگزاری حدود ۷۰۰ هزار جلسه دادرسی الکترونیک در سال گذشته خبر داد و گفت: این بستر، امکان حضور امن و آسان در جلسات دادگاه را برای شهروندان، بهویژه ایرانیان مقیم خارج از کشور و ساکنان شهرهای دور، فراهم کرده و بسیاری از هزینهها و مشکلات ناشی از سفر را کاهش داده است.
وی هدف اصلی توسعه خدمات هوشمند قضایی را تمرکز شهروندان بر روند رسیدگی به پروندهها و کاهش حواشی ناشی از مراجعات حضوری عنوان کرد و افزود: امکان ثبت لوایح و اظهارنامهها در موضوعات مختلف از طریق درگاههای الکترونیک، بدون نیاز به مراجعه به مجتمعهای قضایی، از دیگر خدماتی است که در چارچوب تحول دیجیتال دستگاه قضا ارائه میشود.رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه در ادامه از راهاندازی سامانه استعلام ممنوعالخروجی بهصورت رایگان خبر داد و گفت: شهروندان میتوانند پیش از سفر، وضعیت ممنوعالخروجی خود را از طریق درگاه خدمات الکترونیک قضایی بررسی کنند. این خدمت با هدف کاهش ابهامات و رفع دغدغههای مراجعان طراحی شده است.وی به دیگر سامانههای خدماتی و نظارتی قوه قضاییه اشاره کرد و افزود: سامانه استعلام اعتبار معاملاتی برای افزایش شفافیت در قراردادها، سامانه ثبت و پیگیری شکایتها و مشکلات مرتبط با دستگاه قضا و نیز سامانه نظرسنجی برخط پس از دریافت خدمات، از جمله ابزارهایی هستند که برای ارتقای شفافیت، نظارت و افزایش رضایتمندی مراجعان راهاندازی شدهاند.کاظمیفرد تأکید کرد: تمامی این خدمات در راستای تحقق عدالت هوشمند، تسهیل فرآیندهای قضایی و کاهش مراجعات حضوری طراحی شدهاند تا شهروندان بتوانند با سهولت، امنیت و سرعت بیشتری به حقوق قانونی خود دسترسی پیدا کنند.
رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه از تحول دیجیتال در دستگاه قضا با محوریت «دادرسی هوشمند» خبر داد و گفت: در این مسیر، سامانههای هوشمند متعددی برای ارتقای کیفیت تصمیمگیری قضایی، تسهیل خدمات و افزایش شفافیت طراحی و راهاندازی شده است.وی با اشاره به طراحی سامانه اطلاعات مؤثر اشخاص (ساما) اظهار کرد: این سامانه با هدف شناسایی هوشمند مراجعان خاص ایجاد شده و اطلاعاتی نظیر مجرمان حرفهای، شاهدان حرفهای، ضامنان حرفهای و مجرمان متواری را بهصورت هوشمند ثبت و بهروزرسانی میکند. همچنین تمامی مراجعات افراد به مراجع قضایی و کلانتریهای سراسر کشور در این سامانه ثبت میشود.کاظمیفرد از طراحی دستیار هوشمند قاضی خبر داد و گفت: این سامانه بر پایه بانک قوانین، منابع معتبر حقوقی و یادگیری از میلیونها دادنامه توسعه یافته و با بهرهگیری از هوش مصنوعی، امکان ارزیابی میزان اتقان آرای قضایی را فراهم میکند.
دادرسی هوشمند؛ مرحله جدید تحول قضاییرئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه با تأکید بر اینکه دادرسی هوشمند دیگر یک انتخاب نیست، بلکه ضرورتی اجتنابناپذیر برای دستگاه قضایی است، افزود: خودکارسازی فرآیندهای تکراری، کمک به تصمیمگیری قضات و پیشگیری از شکلگیری دعاوی، سه هدف اصلی این رویکرد محسوب میشود.وی توضیح داد: در دادرسی الکترونیک، فناوری صرفاً به حذف کاغذ و الکترونیکی شدن فرآیندها کمک میکرد، اما در دادرسی هوشمند، بخشی از امور استاندارد مانند ابلاغ، ارجاع و سایر فرآیندهای تکراری، پس از تأیید قاضی بهصورت خودکار انجام خواهد شد تا قضات بتوانند تمرکز بیشتری بر تصمیمگیریهای تخصصی داشته باشند.به گفته کاظمیفرد، در این الگو نقش قاضی از انجام امور اجرایی به هدایت فرآیندهای هوشمند، اعتبارسنجی خروجی الگوریتمها و تصمیمگیری در پروندههای خاص ارتقا پیدا میکند و این تحول جایگاه قاضی را بهعنوان یک تصمیمگیر راهبردی تقویت خواهد کرد. آغاز مسیر ملی دادرسی هوشمندرئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه با اشاره به پنج سال اجرای پروژه دادرسی الکترونیک گفت: این مسیر اکنون به بلوغ مناسبی رسیده و زمان آغاز مرحله جدید، یعنی دادرسی هوشمند، فرا رسیده است.وی تأکید کرد: آنچه امروز رونمایی میشود، نقطه آغاز این تحول است و هنوز تا رسیدن به مرحله نهایی توسعه سامانههای هوشمند، مسیر قابل توجهی پیش رو داریم.کاظمیفرد با اشاره به توسعه نظام تحلیل داده در قوه قضاییه اظهار کرد: هر هفته گزارشهای تحلیلی از وضعیت پروندهها و جرائم برای مدیران دستگاه قضا تهیه میشود تا تصمیمگیریها بر پایه دادههای واقعی و تحلیلهای آماری انجام شود و اتکا به تصمیمات سلیقهای کاهش یابد.
کاهش زمان توقیف اموال از ۴۰۰ روز به چهار دقیقهوی از دستاوردهای سامانه هوشمند استعلامات مالی نیز سخن گفت و افزود: این سامانه امکان استعلام برخط حسابهای بانکی، املاک، داراییهای بورسی و پلاکهای انتظامی را فراهم کرده است.به گفته رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه، با راهاندازی این سامانه، فرآیند شناسایی و توقیف اموال محکومان که پیشتر براساس گزارش بانک مرکزی تا ۴۰۰ روز زمان میبرد، اکنون به حدود چهار دقیقه کاهش یافته است.وی همچنین اعلام کرد: میزان استفاده از این سامانه از سال ۱۴۰۰ تاکنون ۱۷ برابر افزایش یافته و تنها در سال گذشته بیش از ۱۲ میلیون حساب بانکی از طریق آن مورد استعلام قرار گرفته است. نسخه جدید سامانه ارجاع کارشناسی تا پایان پاییزکاظمیفرد از رونمایی نسخه جدید سامانه ارجاع کارشناسی تا پایان فصل پاییز خبر داد و گفت: در این نسخه، بسیاری از مشکلات موجود برطرف خواهد شد و فرآیند ارجاع کارشناسی با دقت و سرعت بیشتری انجام میشود. «تناد»؛ بانک هوشمند آرای قضاییوی درباره سامانه «تناد» نیز اظهار کرد: این سامانه با محوریت دادنامهها طراحی شده و نقش آموزشی مهمی برای قضات، بهویژه قضات تازهوارد، ایفا میکند.
